บทที่ 6 การวิเคราะห์ต้นทุน

จาก MBA Wiki
ข้ามไปที่: นำทาง, สืบค้น

เนื้อหา

ความหมายของต้นทุนประเภทต่างๆ

ต้นทุนค่าเสียโอกาส (Opportunities cost)

  • ต้นทุนค่าเสียโอกาส เป็นต้นทุนที่เกิดจากการไม่ได้รับผลประโยชน์ในทางเลือกอื่นเนื่องจากได้ดำเนินการในอีกทางเลือกหนึ่ง ต้นทุนค่าเสียโอกาส เรียกอีกอย่างว่า ต้นทุนทางเลือก(Alternative cost) ต้นทุนค่าเสียโอกาสจะคิดเฉพาะทางเลือกอื่นที่มีมูลค่าสูงสุดเท่านั้น ไม่นำมูลค่าของแต่ละทางเลือกมารวมกัน

ต้นทุนที่มองเห็นและต้นทุนที่มองไม่เห็น

  • ต้นทุนที่มองเห็น (Explicit cost) หมายถึงรายจ่ายที่จ่ายออกไปเป็นตัวเงินจริงๆ เช่น ค่าเช่า ค่าจ้างแรงงาน
  • ต้นทุนที่มองไม่เห็น (Implicit cost) หมายถึงต้นทุนที่ไม่ได้จ่ายออกไปเป็นตัวเงินจริงๆ ทำให้มองไม่เห็นว่ามีรายจ่ายเกิดขึ้น เช่น ค่าเสียโอกาส ค่าเสื่อมราคา ดอกเบี้ย

ต้นทุนทางบัญชีและต้นทุนทางเศรษฐศาสตร์

  • ต้นทุนทางบัญชี(Accounting cost) หมายถึงต้นทุนที่มีการใช้จ่ายจริงและมีการบันทึกทางบัญชีไว้
  • ต้นทุนทางเศรษฐศาสตร์ (Economic cost) หมายถึงต้นทุนที่มีการใช้จ่ายจริง และบางส่วนที่ไม่ได้ใช้จ่ายจริงและไม่ไม่บันทึกทางบัญชีไว้ เช่น ค่าจ้างตนเอง ดอกเบี้ยที่ไม่ได้จ่ายจริงแตเป็นการนำเงนตนเองมาใช้

ต้นทุนเริ่มแรกและต้นทุนทดแทน

  • ต้นทุนแรกเริ่ม (Original cost) หมายถึงรายจ่ายต่างๆ ในการจัดหาวัสดุอุปกรณ์และทรัพย์สินต่างๆ ในการจัดหาวัสดุอุปกรณ์และทรัพย์สินต่างๆ นับตั้งแต่วันที่มีการจ่ายซื้อ ต้นทุนที่บันทึกไว้จะเป็นต้นทุนในอดีตซึ่งไม่มีความหมายในการตัดสินใจในปัจจุบันเพราะราคาสินค้าเปลี่ยนแปลงไปมาก
  • ต้นทุนทดแทน หมายถึงต้นทุนในการจัดหาสินทรัพย์ที่มีประสิทธิภาพการผลิตเหมือนเดิม แต่ใช้เทคโนโลยีใหม่ในปัจจุบัน

ต้นทุนส่วนเพิ่มและต้นทุนจม

  • ต้นทุนส่วนเพิ่ม (Incremental cost) หมายถึง ต้นทุนที่เปลี่ยนแปลงไปหลังจากที่ผู้ผลิตตัดสินใจเปลี่ยนแปลงการผลิต เช่น การเปลี่ยนแปลงจำนวนแรงงาน
  • ต้นทุนจม (Sunk cost) หมายถึงต้นทุนที่มีการตัดสินใจซื้อไปแล้ว ใช้จ่ายไปแล้ว แม้บริษัทจะเปลี่ยนวิธีการผลิตใหม่ แต่ค่าใช้จ่ายไม่ได้เปลี่ยนแปลง

ต้นทุนทางตรงและต้นทุนทางอ้อม

  • ต้นทุนทางตรง (Direct cost) หมายถึงต้นทุนที่สามารถวัดหรือแยกออกมาได้ว่ามีจำนวนเท่าไหร่ ในการผลิตสินค้าแต่ละหน่วย
  • ต้นทุนทางอ้อม (Indirect cost) หมายถึงต้นทุนที่ไม่สามารถวัดหรือระบุหรือแยกออกมาได้ว่ามีจำนวนเท่าไหร่ เช่น ค่าน้ำ ค่าไฟฟ้า ค่าโทรศัพท์

ต้นทุนภายในและต้นทุนภายนอก

  • ต้นทุนภายใน (Internal cost) หมายถึงค่าใช้จ่ายที่เกิดจากการผลิตสินค้า ที่ผู้ผลิตต้องรับผิดชอบ
  • ต้นทุนภายนอก (External cost) หมายถึงต้นทุนที่เกิดจากการผลิตสินค้านั้นๆ แต่ผู้ผลิตไม่ได้เป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายส่วนนี้ เช่น ห้างสรรพสินค้า ทำให้เกิดรถติด ซึ่งนับเป็นต้นทุนที่เกิดขึ้นแก่ประชาชน

ต้นทุนเอกชนและต้นทุนสังคม

  • ต้นทุนเอกชน (Private cost) หมายถึงต้นทุนที่ธุรกิจต้องรับผิดชอบจากการผลิตสินค้านั้นๆ
  • ต้นทุนสังคม (Social cost) หมายถึงต้นทุนจากการผลิตสินค้าของภาคเอกชน สังคมต้องรับผิดชอบทั้งหมด ซึ่งเป็นผลรวมของต้นทุนทุกชนิดที่เกิดจากการผลิตสินค้านั้นๆ

ต้นทุนการผลิตในระยะสั้น

ต้นทุนการผลิตในระยะสั้น เกิดจากปัจจัยคงที่และปัจจัยผันแปร

หัวข้อนี้เป็นการบรรยายแนะนำให้รู้จักกับตัวแปรและกราฟของ TFC , TVC ,TC , AFC , AVC , ATC , MC
  • ต้นทุนคงที่ในระยะสั้น (Short rn total fixed cost: TFC) คือค่าใช้จ่ายสำหรับปัจจัยคงที่ทุกชนิดที่หน่วยธุรกิจใช้ในการผลิต ต้นทุนนี้จะมีค่าตายตัวเสมอไม่ว่าจะเพิ่มปริมาณการผลิตเป็นเท่าไหร่ หรือแม้แต่หยุดผลิตก็ตาม ดังนั้น กราฟของ TFC จึงเป็นเส้นขนานกับแกนนอนเสมอ
  • ต้นทุนผันแปรในระยะสั้น (Short run tital variable cost : TVC) คือค่าใช้จ่ายสำหรับปัจจัยทุกชนิดที่ผันแปรตามปริมาณการผลิต เมื่อหน่วยธุรกิจไม่ผลิตสินค้า ก็ไม่ต้องใช้ปัจจัยผันแปร
  • ต้นทุนทั้งหมดในระยะสั้น (Short run total cost : STC หรือ TC) คือค่าใช้จ่ายทั้งหมดที่หน่วยธุรกิจใช้ในการผลิต ซึ่งเป็นผลรวมของ TFC และ TVC
STC = TFC + TVC
STC = TFC + f(Q)


  • นอกจากจะสร้างเส้น STC ได้จากผลรวมของ TFC และ TVC แล้ว ยังสามารถสร้างจากเส้นแนวทางการผลิตที่เกิดจากเส้น ผลผลิตเท่ากันและเส้นต้นทุนเท่ากันได้อีกด้วย
  • เส้น STC มีลักษณะเป็นเส้นโค้ง เนื่องจากกฎการลดน้อยถอยลง

21.jpg

ต้นทุนเฉลี่ยในระยะสั้น

หัวข้อนี้เป็นการแนะนำให้รู้จักตัวแปรสำคัญ 3 ตัวคือ SAC , AFC และ AVC ซึ่งจะถูกนำไปพล็อตกราฟเพื่อวิเคราะห์การผลิต

Smc.gif

ต้นทุนคงที่เฉลี่ยในระยะสั้น

ต้นทุนคงที่เฉลี่ยในระยะสั้น (AFC) คืดต้นทุนคงที่ทั้งหมดคิดเฉลี่ยต่อหน่วยของผลผลิตที่ได้

AFC = TFC/Q

กราฟของ AFC จะมีลักษณะลาดลง เพราะเป็นผลหารของค่าคงที่ ที่มีตัวหารจำนวนมากขึ้นเรื่อยๆ

ต้นทุนผันแปรเฉลี่ยในระยะสั้น

ต้นทุนผันแปรเฉลี่ยในระยะสั้น (AVC) คือต้ทุนผันแปรต่อหน่วยผลิต หาได้จากการหารต้นทุนผันแปรด้วยจำนวนผลผลิต

AVC = TFC/Q

ลักษณะของเส้น AVC จะเป็นรูปตัว U คือลดลงในตอนแรกเนื่องจากการประหยัดต่อขนาด (Economied of scales) และเพิ่มขึ้นเมื่อถึงจุดๆหนึ่ง

ต้นทุนทั้งหมดเฉลี่ยในระยะสั้น

ต้นทุนทั้งหมดเฉลี่ยในระยะสั้น (SAC) คืดต้นทุนทั้งหมดเฉลี่ยต่อหน่วย สามารถหาได้ 2 วิธี ตามสูตรคือ

SAC = AFC + AVC
SAC = STC/Q
  • ในขณะที่ AVC ลดลง SAC จะลดลงด้วย จนถึงจุดที่ AVC เพิ่มขึ้นในอัตราส่วนน้อยกว่า AFC SAC ก็ยังลดลงต่อไปอีก จนกระทั้ง AVC ที่เพิ่มขึ้นมีค่าสูงกว่า AFC ที่ลดลง SAC จึงจะกลับเพิ่มขึ้น
  • จุดต่ำสุดของ SAC คืออัตราการผลิตที่ดีที่สุดสำหรับขนาดโรงงานนั้นๆ (optimal rate of output)

ต้นทุนหน่วยสุดท้ายในระยะสั้น

ต้นทุนหน่วยสุดท้ายในระยะสั้น (Short run marginal cost : SMC) คือต้นทุนในระยะสั้นที่เพิ่มขึ้นเมื่อผลิตสินค้าเพิ่มขึ้น 1 หน่วย

SMC = dSTC/dQ
SMC = dTVC/dQ

SMC จะลดลงในตอนแรก และเพิ่มขึ้นในตอนหลังคล้ายกับเส้น AVC แต่ลักษณะจะแตกต่างจากเส้น AVC

สรุปความสัมพันธ์ของเส้นต้นทุนระยะสั้นต่างๆ

  • TFC มีค่าคงที่ ส่วน TVC และ STC จะเพิ่มขึ้นในอัตราที่ลดลงในตอนแรก และเพิ่มขึ้นในตอนหลังเมื่อปริมาณการผลิตสูงขึ้นระดับหนึ่ง
  • AFC จะเป็นเส้นโค้งลดลงโดยตลอดเมื่อปริมาณการผลิตเพิมขึ้น
  • AVC จะเป็นรูปตัว U คือ ลดลงในตอนแรก และเพ่มขึ้นในตอนหลัง
  • ขณะที่เส้น AVC กำลังลด SMC จะอยู่ต่ำกว่า AVC เสมอ เส้น MC จะตัดกับ AVC ที่จุดต่ำสุดของ AVC พอดี

ต้นทุนการผลิตในระยะยาว

เนื่องจากในระยะยาว ผู้ผลิตสามารถเปลี่ยนแปลงปัจจับการผลิตได้ทุกชนิด การพิจารณาสถานการณ์ในระยะยาว จะพิจารณาจากสถานการณ์ในระยะสั้นที่ต่อเนื่องกันไป ทำให้ผู้ผลิตสามารถเลือกขนาดโรงงานที่ใช้ในการผลิตสินค้าแต่ละจำนวนได้อย่างประหยัดที่สุด

ต้นทุนทั้งหมดในระยะยาว

ต้นทุนทั้งหมดในระยะยาว (long run total cost : LTC) เส้น LTC จะแสดงค่าใช้จ่ายตำที่สุดสำหรับผลิตสินค้าแต่ละจำนวน เส้น LTC มีลักษณะคล้ายกับ STC แต่จะค่อนข้างลาดกว่าเส้น STC

ต้นทุนเฉลี่ยในระยะยาว

ต้นทุนเฉลี่ยในระยะยาว (Long run average cost : LAC) คือต้นทุนทั้งหมดในระยะยาวคิดเป็นค่าเฉลี่ยนต่อผลผลิต 1 หน่วย เส้น LAC มีลักษณะคล้ายเส้น SAC และเกิดจากเส้น SAC หลายๆเส้นต่อๆกัน B0881.gif

อาจารย์ผู้บรรยาย

  • รองศาสตราจารย์คิม ไชยแสนสุข
  • รองศาสตราจารย์สุกัญญา ตันธนวัฒน์

สารบัญ

หน้าแรก เศรษฐศาสตร์ธุรกิจ

เศรษฐศาสตร์มหภาค

เศรษฐศาสตร์จุลภาค

เครื่องมือส่วนตัว

สิ่งที่แตกต่าง
การกระทำ
ป้ายบอกทาง
เครื่องมือเพิ่ม